Norveç’in kuzeyindeki ormanlar, dünya iklimini nasıl değiştirdi?

Bilim insanları, kısa zaman önce Norveç buzullarında yaptıkları keşifle, muhtemelen ağaç türlerinin ilk örneklerinden oluşan bir ormanı gün yüzüne çıkardı. Yaklaşık 400 milyon yıl öncesinden kaldığı tahmin edilen fosilleşmiş orman kalıntıları, bulunduğu konum itibariyle ilgi uyandırdığı kadar, Dünya ikliminin değişmesinde oynadıkları tahmin edilen büyük rolle de önemli bir keşif olarak görülüyor.

Kuzey Buz Denizi’nde yer alan Norveç takımadalarında, tarih öncesi dönemden kalan fosilleşmiş kalıntıları keşfedilen orman, Norveç ile Kuzey Kutbu’nun yaklaşık olarak ortasında yer alıyor. Bu kadar kuzeyde yer alan böyle bir ormanın keşfini daha da ilginç kılan detay ise, fosillerde yapılan incelemenin verdiği sonuçlar.

İngiltere’nin Cardiff Üniversitesi’nden Dr. Chris Berry’nin yaptığı incelemelere göre bulgular, 380 milyon yıl önce, yani yeryüzündeki ilk ağaçlar ortaya çıktığında, Ekvator kuşağına benzer bir iklimin Kuzey Kutup bölgesine bu kadar yakın bir kuşakta görülebildiğini gösteriyor.

Norveç Fosil Orman
İncelenen ağaç fosillerine göre, keşfedilen türler bu şekilde resmediliyor. Kaynak: Dr. Chris Berry, Cardiff Üniversitesi

Yukarı doğru çoğalan dallarıyla elmas benzeri bir gövdeye sahip, iğne yapraklı olarak tanımlanan bu 3,5 metre boyundaki tarih öncesi ağaçlar, günümüzdeki hiçbir ağaç türüne benzemiyor.

Ağaç kalıntılarında yapılan incelemeler, söz konusu orman kalıntılarının, 420 milyon ile 360 milyon yıl öncesindeki zamanı ifade eden Devoniyen döneminin sonlarına ait olduğunu gösteriyor. Bu dönem aynı zamanda, Dünya atmosferindeki karbondioksit oranının 15’te 1’ine kadar düştüğü bir dönem olarak biliniyor.

Şimdiye dek elde edilen bulgulara göre, yeryüzündeki ilk ağaçların ortaya çıktığı düşünülen bu dönem ile birlikte atmosferdeki karbondioksit oranında, küresel iklimi tamamen değiştiren büyük bir düşüş yaşandı. Dolayısıyla bölgede keşfedilen ve dünyanın ilk ağaç türlerinden oluşan bu orman, tüm iklimin değişmesine ve bugün bildiğimiz canlı türlerinin yaşamasına elverişli ortamın oluşmasını sağladı.

Atmosferdeki karbondioksit oranında yaşanan bu kritik düşüşün sebebi, bitkilerin yaptığı fotosentez sırasında atmosferdeki karbondioksiti alması. Peki ağaçlardan önce de var olan daha küçük bitkiler, neden aynı düşüşü getirmemişti? Çünkü yeryüzünde ortaya çıkan ilk ağaçlardan oluşan bu ormanlar, o güne kadar yeryüzünde bulunan tüm küçük bitki türlerinden çok daha fazla karbondioksit gazını absorbe etmekteydi.

Sera etkisi yapan gazlardan olan karbondioksit oranındaki bu büyük çaplı düşüş, Dünya genelinde sıcaklıkları düşürürken, milyonlarca yıl içinde çok daha fazla bölgede ağaçların yaşamasına imkan tanıdı ancak görünüşe göre, günümüzde keşfedilen bu ormanın da sonunu getirdi.

Ortaya çıkan bu buluşun, bilim dünyasında yarattığı asıl yenilik ise ağaçların ortaya çıkışı konusunda bugüne kadar bilinenlerin, gerçekleri yansıtmadığı oldu. Zira daha önceden Kuzey Amerika’da keşfedilen aynı döneme ait ormanlar, ağaçların ataları olarak kabul ediliyor ve yeryüzündeki ağaçların, bu türlerden türedikleri tahmin ediliyordu.

Oysa Norveç’in kuzeyinde keşfedilen ve aynı döneme ait olan ormanlardaki ağaç türleri, daha önceden keşfedilen Devoniyen dönemine ait ağaç türleriyle hiçbir benzerlik taşımıyorlar. Bu da bilim insanlarına, yeryüzünde birden fazla ağaç grubunun geliştiğini ve farklı bölgelerdeki bu türlerin birbirinden tamamen farklı kökenlere sahip olduğunu gösteriyor.

Ana Görsel: Wikimedia Commons

DMCA.com Protection Status
1 Puan2 Puan3 Puan4 Puan5 Puan 2 oy ile 5,00/5
Yükleniyor...

TeknoBilig

TeknoBilig'in amacı, teknoloji ve bilim dünyasındaki günlük gelişmelerden seçilen ve dış kaynaklardan derinlemesine araştırılan konuları; sıkıcılıktan uzak, kendini tekrar etmeden ve özgün bir biçimde Türkçe makale ve haber yazılarına dökerek, www.teknobilig.com'da yayınlamaktır.